Daisy von Pless, pani na Książu i Pszczynie słynęła ze swojej zjawiskowej urody. Portretowali ją wybitni artyści z przełomu wieków, a osobistości tamtej epoki, opisywały jej legendarne piękno w licznych memuarach.  W dzisiejszej odsłonie zapraszam do podziwiania reprodukcji niektórych portretów stokrotki  z Książa, a także opowieść o tym jak powstawały.

 Mateusz Mykytyszyn

Markiza Curzon, żona ostatniego wicekróla Indii opisywała Daisy jako „sen o pięknie”, dodając, że nie spotkała nigdy osoby o takiej „gracji, godności i doskonałej postawie”. Z kolei książę Teck obwieszczał, że Muriel Beckett i Daisy Pszczyńska to „dwie najpiękniejsze kobiety w Europie. Kanclerz von Bulow w swych poczytnych pamiętnikach zachwycał się intelektem Daisy i poświęcił jej cały ustęp, pisząc, że: „księżna pszczyńska jest jedna z najbardziej oszałamiających kobiet, jakie w życiu spotkałem, typowa piękność angielska, wysoka ze wspaniałą figurą, piękną cerą, czystą, biała skórą, ze wspaniałymi zębami – zachwycającej urody”.

Daisy z najstarszym synem Hanselem, dziedzicem Książa i Pszczyny, uwieczniona przez Ellisa Williama Robertsa w 1903

Obrazy i kwiaty

Księżna należała do osób chętnie malowanych i fotografowanych, zarówno z racji swojej pozycji towarzyskiej, jak i urody. W początkach XX stulecia powstało kilka interesujących portretów Daisy, malowanych przez bardzo dobrych ówczesnych malarzy. Należy do nich olejny portret, jeden z najpiękniejszych obrazów przedstawiających księżną, autorstwa polskiego malarza Bolesława Szańkowskiego, działającego na przełomie XIX i XX stulecia w Monachium, znanego twórcy portretów europejskiej arystokracji. Jego obraz „Daisy ukoronowana” powstał w 1917 r., a wieńcząca jej głowę korona była w rzeczywistości wysadzana brylantami.

Daisy ukoronowana – jeden z najpiękniejszych portretów księżnej ze zbiorów pszczyńskich, autorstwa Bolesława Szańkowskiego z 1917r

Innym znanym obrazem jest portret księżnej z synem „Daisy i Hansel” pędzla Ellisa Robertsa z 1903 r., znajdujący się w zbiorach muzeum w Pszczynie. Amerykański malarz John Singer Sargent w 1912 r., w swojej pracowni w Chelsea przy Tite Street nr 31-33, wykonał portret węglem, który był prezentowany m.in. na wystawie „John Singer Sargent i epoka edwardiańska” w londyńskiej National Portrait Galery w 1979 r., później także w Leeds i Detroit (USA).

Daisy okiem Amerykanina Johna S. Sargenta -portret węglem 1912 r.

Róża dla Stokrotki

W 1900 roku, księżniczka Maria (późniejsza królowa) Rumunii i jej przyjaciółka Daisy wybrały się razem do pracowni Philipa de László (1869-1937), który w latach 90. XIX wieku cieszył się sławą zawodowego portrecisty na Węgrzech, skąd pochodził, oraz w Austrii i Niemczech. Od 1907 roku mieszkał w Londynie, gdzie malował rodzinę królewską i innych znaczących ludzi. Wykonał również portrety Marii rumuńskiej i Daisy, co odnotował w swoim dzienniku: „Pamiętam piękną Daisy von Pless, która odwiedziła mnie z jeszcze piękniejszą, księżniczką Rumunii, Marią, urodą której wszyscy się zachwycali“. Obraz olejny przedstawiający Daisy w atelier artysty, namalowany przez słynnego francuskiego portrecistę Paul-Cesara Helleu (1889-1927) został niedawno sprzedany na aukcji Christie’s w Londynie za sumę 380,000 funtów .

Daisy, księżna von Pless w studio artysty – olej na płótnie

Latem 1914 r. w Pszczynie przebywał włoski artysta A. Galli, który malował przedstawicieli rodziny Hochbergów, m.in. pastel na kartonie, przedstawiający ekspresyjny portret Daisy. W tym samym roku M. Edgerley namalował „Księżną Daisy w Mandelieu”, przedstawiający naturalnych rozmiarów panią na Książu.

Księżna Daisy w Mandelieu – M. Edgerly – 1914

Na cześć księżnej nazywano także kwiaty. W katalogach róż, wydawanych w latach 1914-1931 przez wybitnego, niemieckiego hodowcę tych kwiatów Petera Lamberta, znajduje odmiana przez niego wyhodowana w 1911 r. Jest to „Fürstin Pless” (Teehybride, Rugosa hybride), w kolorze żółto-różowym, o świeżym, lekkim zapachu lub o kwiatach białych z żółtawym środkiem, mocno pachnąca. Kwiat ten można uprawiać pojedynczo lub w grupach.


Daisy na portrecie Reginalda Arthura, zbiory Muzeum Zamkowego w Pszczynie

Poniżej pozostałe portrety Daisy. Proszę o pomoc przy identyfikacji malarzy oraz ewentualne nadsyłanie nieznanych reprodukcji. Czy ktoś z odwiedzających tego bloga widział gdzieś portret Daisy autorstwa de Laszlo?

 

Podczas pisania artykułu korzystałem z biogramu Daisy autorstwa Romualda Łuczyńskiego, zamieszczonym w Słowniku Biograficznym Ziemi Jeleniogórskiej oraz biografii księżnej autorstwa W.J. Kocha, wydanej przez Muzeum Pałacowe w Pszczynie.

Reklamy